خبرگزاری مهر – گروه استان ها: تالاب جازموریان که روزگاری انبار علوفه و پشتوانه معیشت جنوب کرمان بود، اکنون با خشکیدگی به یکی از اصلیترین کانونهای تولید گرد و غبار در کشور تبدیل شده است.
وزش بادهای فصلی بر روی بستر خشکیده این پهنه آبی، ریزگردهایی را به آسمان جنوب کرمان می فرستد که زندگی روزمره، سلامت و اقتصاد منطقه را با مشکل روبرو کرده است.
تالاب جازموریان با وسعتی در حدود ۱۵۰ هزار هکتار در زمان پرآبی، تنها پهنه آبی استان کرمان محسوب می شود.
این تالاب در گذشته مهمترین پتانسیل دامداری منطقه به شمار می رفت و پشتیبان معیشت جوامع محلی بود؛ اما این پهنه ارزشمند طبیعی طی سال های اخیر دچار دگرگونی اساسی شده و اکنون به بستری برای چرای شترها و مهمتر از آن، به کانونی پایدار برای تولید ریزگردها در جنوب شرق کشور تبدیل شده است.
حق آبه به جازموریان نرسید
تصاویر ماهوارهای به روز، حکایت از خشکی کامل بستر تالاب جازموریان دارد و این برای اولین بار در سال آبی جاری است که حتی یک لکه آب سطحی در این پهنه وسیع دیده نمی شود.
این داده با آمار ایستگاه هیدرومتری رودخانه هلیل رود در ورودی تالاب نیز کاملا همخوانی دارد؛ دبی لحظه ای این ایستگاه در ۷۲ ساعت گذشته، عدد صفر مترمکعب بر ثانیه را ثبت کرده و عملاً هیچ قطره آبی از بالادست به پایین دست جاری نشده است.
دو عامل اصلی در پس این خشکیدگی قرار دارد. نخست، تغییرات اقلیمی که با افزایش دما و کاهش بارش، فشار مضاعفی بر منابع آبی منطقه وارد کرده است و دمای حوضه آبریز هلیل رود در هفته گذشته به ۵۰.۴ درجه سانتیگراد رسیده که نسبت به میانگین ۵۰ ساله، افزایشی ۴.۲ درجهای را نشان می دهد.
دومین و شاید تعیین کننده ترین عامل، مدیریت ناپایدار منابع آب و بی توجهی کامل به حقابه این تالاب است که بر اساس مصوبه شورای عالی آب، سهم سالانه جازموریان از منابع آب حوضه هلیل رود معادل ۴۰۰ میلیون مترمکعب تعیین شده، است.
کانونی برای گرد و غبار و بحران در جنوب کرمان
با خشک شدن کامل تالاب و وزش بادهای فصلی، بستر خشکیده آن به کانونی برای تولید ریزگردها تبدیل شده است.
این پدیده که دامنه آن شهرستان های جنوبی کرمان و حتی شمالی هرمزگان …
